Yoğunluk kavramı nasıl tanımlanır
Aroma yoğunluğu, bir tütünün notalarının ne ölçüde baskın algılandığını anlatan bir kavramdır; lezzet zenginliğiyle karıştırılmamalıdır. Değerlendirmeye ateşlemeden başlamak doğru olur, çünkü çubuğun çıplak kokusu size bir başlangıç ölçüsü verir özellikle tadıma yeni başlayanların gözünden kaçan bir ayrıntıdır. Bu aşamada no. 1 tubos nasıl içilir benzeri tüple korunan bir kutu ile sivri uçlu tekli puro benzeri tekli bir çubuk yan yana denenebilir. Yakılmamış çubuğu çekerken damakta beliren koku ne kadar net ise aroma gücü o ölçüde fazla demektir ve bu basit adım bütün notları daha sağlam bir zemine oturtur. Notu hemen yazmak iyi olur, çünkü hafıza kısa sürede silikleşir. Aynı çubuğu birkaç kez denemek hatayı azaltır zira kalabalık yerlerde ince kokular kolayca kaçırılır. Aroma gücü kendi başına kalite göstergesi değildir; yalnızca gücü gösterir. Bu yüzden ilk denemede sabırlı olmak hem de ölçütleri baştan netleştirmek işin temeli sayılır. Ölçüt belli olunca her çubuk aynı terazide değerlendirilir böylece notlar birbirini tutarlı olur. Değerlendirme sırasında telefon uzakta durursa odaklanma artar.
Yakılış evrelerine göre aroma değişimi
Bir çubuğun aroması yanış boyunca aynı kalmaz; bu yüzden yoğunluğu tek seferde değerlendirmek doğru olmaz ayrıca erken acele edip sonuç çıkarmak kolay görülen bir hatadır. Başlangıç bölümde koku genellikle hafif ama temiz gelir elbette bu sıralama her üründe aynen geçerli olmayabilir. Tadımda no. 3 tubos benzeri tüplü ve kısa bir çubukta bu kısım kısa sürer çünkü gerçek karakter çoğu zaman bu kısımda saklıdır. Orta bölümde yoğunluk sıklıkla yükselir ve tonlar koyulaşır hem de genellikle başlangıçtaki çekişlerden çıkarılan sonuç yarım kalır. Petit churchills neye benzer gibi kalın çaplı bir vitolada bu artış daha geç görülür gerçekten bu yüzden sakin ilerlemek fayda getirir. Sonlara doğru sıcaklık arttığından sertçe notalar öne çıkabilir nitekim ısınan tütün kendi karakterini yalnızca orta kısımda ortaya koyar. Üç evre için ayrı bir not yazmak daha adil değerlendirme sağlar. Bölümlerin geçişi genellikle net olmaz, bu yüzden kabaca üçe bölmek yeterlidir. Değişimleri fark etmek adına çekiş aralığını sabit tutmak önemlidir. Çok sık çekmek sıcaklığı artırır ve aromayı çarpıtır.
Tadım notlarında basit puan ölçeği kurmak
Yoğunluğu sayıya dökmek öznel izlenimi daha okunur hâle getirir mutlaka aynı ışık ile sakin bir köşe seçilmelidir. Bir ile beş arası giden bir skala çoğu kişi için yeterlidir bu da tadım notlarını kişiden kişiye daha karşılaştırılabilir yapar. Bir hafif notayı, beş ise damakta baskın duran güçlü notayı anlatır böylece odak dağılmaz ve not kalitesi artar. Petit julietas benzeri ince ve kısa bir çubuk çoğunlukla alt puanlarda yer alır hem de ileride okunduğunda neyi kastettiğiniz hemen anlaşılır. Petit julietas 25'lik aroma profili benzeri aynı boydaki bir kutu ise tatlı notaları yüzünden benzer bir puan çıkarabilir aksi halde aynı ürün iki farklı puan alabilir. Puanı yazmadan önce birkaç nefes yapmak gerekir öte yandan yarım notlar yazmak fazladan bir yük getirir. Skalayı her tadımda değiştirmemek kıyaslamayı mümkün kılar. Ölçeğin orta noktası genellikle tercih edilen puandır, çünkü ılımlı aromalar büyük kısmını oluşturur. Uçlardaki notlar yalnızca istisnai durumlarda verilmelidir. Böylece kayıtlar ayırt edici kalır.
Çubuk kalınlığı aromayı nasıl değiştirir
Çubuğun kalınlığı, dumanın sıcaklığını ve aroma gücünü doğrudan değiştirir bu nedenle yanış çizgisinin eşit gitmesini da gözlemek yararlıdır. Dar çaplı bir çubuk daha çabuk yanar, dolayısıyla baharatlı tonlar çabuk belirir nitekim ince çubuklarda ısı artışı çok daha çabuktur. Romeo y julieta petit royales benzeri ince ve kısa bir çubukta bunu hemen gözlemlersiniz yanma hızı de tadı doğrudan etkileyen bir unsurdur. Kalın çubuklarda duman daha yavaş akar ama aromalar daha geç belirir ve bu çabukluk aromanın okunma süresini kısaltır. Romeo julieta regalias londres gibi bal ve badem tonlu bir kutu bu farkı iyi örnekler küllenme dengesizse not kısmına eklenmelidir. Serin duman tadı daha ayrıntılı yapar fakat gücünü düşürmez tersine kalın çubukta ısı daha geniş bir alana dağılır. Dolayısıyla çapı kayıtlara eklemek gerekir. Değişik kalınlıklarda iki çubuğu aynı oturumda tadarken ilk olarak dar çaplıyı sonra geniş çaplıyı içmek mantıklıdır. Böylece güçlü tat hafif olanın izlenimini gölgelemez. İkisi arasındaki ara süresi en az yarım saat olmalıdır.
Koku ile tadı birbirinden ayırarak değerlendirme
Lezzet iki kanaldan gelir: dildeki his ile burun boşluğunun duyduğu aroma hâlbuki bu iki kanal karşılıklı besler fakat aynı şey değildir. Gücü doğru ölçmek adına ikisini ayrı ayrı kaydetmek gerekir bu fark ilk bakışta küçük görünse de yorumları oldukça etkiler. Nefesi dudaktan bırakırken burundan yavaşça bırakmak burun geçişi denemesidir mesela ılık bir soluk aromayı daha zengin açar. Short churchills benzeri kremsi bir robusto bu denemede koku katmanını net verir üstelik nezle halindeyken yapılan tadımlar sağlam sayılmaz. Short sports tadım notları gibi ince bir çubuk de fındıksı tonu daha hızlı geçirir hızlı bir çekiş ise ince notaları siler. Güç dilde düşük fakat koku tarafında belirgin çıkabilir aynı şekilde çok sıcak bir öğünden hemen sonra duyarlılık azalır. Bu iki notu karşılaştırmak aydınlatıcıdır; Bu iki notu ayrı yazmak yanılgıyı giderir. Yeni başlayan kişiler açısından önce burundan gelen notalara bakmak işi basitleştirir. Zamanla damak kısmı da detay göstermeye başlar. Değişik aromaları isimlendirmeyi denemek hafızayı güçlendirir.
Tadımdan önce damağı sıfırlamanın yolları
Ağız doyduğunda aroma gücü olduğundan düşük hissedilir üstelik öğün aralarında deneme yapıyorsanız bu önlem iyice önem kazanır. Dolayısıyla her denemeden önce oda sıcaklığında bir yudum su almak yararlı olur bu basit önlem aroma gücünün olduğu gibi görmenizi sağlar. Wide churchills neye benzer gibi geniş çaplı, serin dumanlı bir kutu deneniyorsa sade soda daha uygundur çünkü yorgun bir ağız en güçlü aromayı dahi silik gösterir. Şekersiz kahve kavrulmuş notalarını öne çıkarır, şekerli içecek ise onları bastırır ayrıca buzlu içecekler damağı uyuşturur ve tat hissini düşürür. Puritos serisi aroma profili benzeri ince ve beşli bir pakette çiçeksi karakteri su ile daha net görünür o nedenle temizlik adımı atlanmamalıdır. Yanındaki içeceği her tadımda sabit tutmak karşılaştırmayı bozmaz nitekim yoğun şekerli sıvıdan sonra baharatlı tonlar olduğundan sert hissedilir. Doyduktan hemen sonra tadım denemek önerilmez. Su ve kahve dışında sade çay de kullanılabilir; asıl mesele içeceğin sade olmasıdır. Ağız tazelendikten sonra iki üç dakika beklemek iyi sonuç verir. Aceleyle başlanan tadım çoğunlukla eksik kalır.
Sigarillo ölçülerinde yoğunluk değerlendirmesi
Sigarillo formatında yanış hızlı olduğundan yoğunluk dalgalanması daha dar bir aralıkta yaşanır ayrıca ilk izlenim bu ölçülerde hızla kaybolabilir. Bu yüzden başlangıç ve bitiş arasındaki oynamayı yakalamak daha zordur bu yüzden kısa bir ölçü büyük boy bir ürüne göre daha sabırlı incelenmelidir. Tadımda 20 club sigarillo gibi club kalınlığında bir çubuk ortadaki evreyi genişletir böylece aroma gücünü izlemeyi rahatlatır zira her nefesin ağırlığı daha büyüktür. Teneke kutulu mini sigarillo gibi mini ölçü de kakao tonunu hızla ortaya koyup biter zira geçiş dakikalar değil saniyeler içinde olup biter. Kısa çubuklarda iki adet tadmak tek denemeden daha sağlam izlenim sunar bu nedenle düzenli ve dengeli çekiş önerilir. Kutu kokusu başlangıçtaki ilk izlenimi belirler dolayısıyla yazmayı yanış sürerken değil bitişten hemen sonra denemek daha rahattır. Bunu ayrıca yazmak iyidir. Boy kısaldıkça aroma ayrıntısı azalır, fakat güç algısı aynı kalabilir. Bu nedenle sigarillo değerlendirmelerini büyük boy kayıtlarıyla birebir karşılaştırmamak gerekir. Ayrı bir bölüm açmak işe yarar.
Tadım defteri tutmak ve aynı çubuğu tekrar denemek
Tek seferlik bir tadım yoğunluk hakkında güvenilir bir fikir sunmaz demek ki her deneme önceki denemenin üzerine eklenir. Günün yorgunluğu, oda kokusu ile saat algıyı değiştirir bu düzen birkaç denemeden sonra gözle görülür katkı sağlar. Dolayısıyla basit bir not defteri açmak işe yarar yoksa aynı aromalar her seferinde yeniden öğrenilir. San cristobal 20 aniversario benzeri yıl dönümü sürümü bir puro farklı günlerde tadıldığında sedir tonu aynı kalıyor mu görülür ayrıca aynı ürüne geri dönüp göz atmak gelişimi ölçmenizi mümkün kılar. Bastiones kutusu gibi koyu ve kalın gövdeli bir kutu de yoğunluk puanının ne kadar oynadığını ortaya koyar bu da zaman kaybına yol açar. Saat, çubuk ismi ve not deftere yazılmalı gerçekten en eski kayıtlar ileride okunduğunda şaşırtıcı sapmalar gösterir. Puanlar arasında iki puandan çok fark çıkıyorsa şartlar gözden geçirilmeli. Haftalar içinde kendi ölçütünüz netleşir. Defterde kısa cümleler ayrıntılı paragraflardan daha işlevseldir. Örneğin orta bölüm güçlü sedir tonu gibi bir kayıt yeterli sayılır. Sonradan okunduğunda anlaşılır kalmalıdır.
Yoğunluk ve gövde farkı tadımda nasıl görülür
Dolgunluk, dumanın ağızdaki dokusunu anlatır; yoğunluk ise notaların şiddetidir zira bu iki ölçüt aynı yönde hareket göstermek mecburiyetinde değildir. Bu iki kavram sıklıkla birbirinin yerine anılır, hâlbuki ayrı değerlendirilir bu iki kavramı ayırmak nihayetinde daha gerçekçi bir değerlendirme doğurur. Küçük boy yumuşak puro gibi küçük boy, yumuşak bir puro ince dokulu olsa da sedir notasını belirgin taşıyabilir mesela ağır bir içim zayıf bir tatla birleşebilir. La cabaña benzeri dengeli bir kutu ise orta gövdeyle badem notasını yüksek tutar üstelik ağır bir duman aromasız de kalabilir. Demek ki hafif içimli bir puro güçlü lezzet verebilir tersi durum da geçerlidir. Bunu ayırt etmek için iki ayrı not tutmak yeterlidir bu sebeple tek kelimeyle yoğun demek yerine ayrı ayrı değerlendirmek önerilir. Dolgunluğa bakarak aroma gücünü tahmin etmek yanlış sonuç verir. Birbirine yakın gövdeli iki ürün arasında aroma farkı bulmak ince bir iştir. Bu becerinin gelişmesi zaman ve düzenli not tutmayı gerektirir. Sonuçta en güvenilir kriter kişisel damak zevkiniz olacaktır.
Ortam, nem ve sıcaklığın aroma algısına etkisi
Ortam, yoğunluk izlenimini en az çubuğun kendisi kadar etkiler demek ki en iyi tadım koşulları sabitlemekle başlar. Fazla kuru bir ortamda tütün çabuk yanar ve baharatlı notalar öne geçer bu nedenle ortam koşullarını de deftere eklemek yararlıdır. Çok nemli havada de çekiş tıkanır hem de lezzet bastırılır ısı ise yaprağın ısınma hızını değiştiren başka bir etkendir. La prado gibi ahşap kutulu bir purosunu tadarken kutunun tuttuğu durumu hesaba katmak yararlıdır yoksa iki ayrı günde ortaya çıkan puan farkı üründen kaynaklanıyor sanılır. Magnífico onlu kutu nasıl içilir gibi orta gövdeli onlu bir kutu benzer şartlarda denenirse fark net görülür tadım günü planlarken bunu hesaba katın. Havalandırma ortamdaki kokuları dağıtır, yoğun koku ise koku duyusunu şaşırtır oysa gerçek neden sıklıkla odadaki hava veya koku çıkar. Değerlendirmeyi hep benzer koşullarda yapmak en güvenilir yöntemdir. Havasız bir odada duman yoğunlaşırsa sonraki çubuğun tadı yanlış okunabilir. Kapı açıklığı sağlamak genellikle yeterlidir. Hava akımı çok güçlüyse kül düzeni şaşar.